ร่ายสุภาพ

เอกสารประกอบการเรียนการสอน

ร่าย โคลง จรรโลงจิต เพิ่มผลสัมฤทธิ์ภาษาไทย

สาระการเรียนรู้: สาระที่ ๒ การเขียน

ทดสอบก่อนเรียน

คู่มือการใช้งานเว็บไซต์ประการเรียนการสอนวิชาภาษาไทย

เข้าสู่บทเรียน

ทดสอบหลังเรียน

สวัสดีค่ะ นักเรียนที่รักทุกคน
 ช่วงนี้เป็นช่วงที่เรากำลังฝึกแต่งร่ายสุภาพกันนะคะ  ครูขอให้นักเรียนแต่งร่ายด้วยตัวเองนะ ไม่ควรให้ใครช่วย หรือแต่งให้ เพราะ เวลาสอบ เราจะสอบ แต่งร่าย จับเวลา ในชั้นเรียนนะคะ ถ้านักเรียนไม่ฝึกฝนตนเอง รับรอง นักเรียนแต่งแข่งกับเพื่อนๆ ไม่ได้แน่นอน

ก่อนอื่น เรามาศึกษา สังเกต ฉันทลักษณ์ของร่ายสุภาพกันก่อนดีกว่านะคะ 🙂

🙂  สังเกต นะคะ นักเรียน 🙂

🙂  ร่ายสุภาพ จะแบ่งเป็นวรรค ๆ ค่ะ  วรรคละ 5 คำ นะคะ  ส่งสัมผัสไปยังคำใดคำหนึ่งตามเส้นที่โยงไว้นั่นแหละค่ะ

ตัวอย่างค่ะ 🙂

พียงพกแผ่นฟากฟ้า  หล้าหล่มเลื่องชัยเชวง  เกรงพระเกียรติระย่อ  ฝ่อใจห้าวบ่มิหาญ   ลาญใจแกล้วบมิกล้า  

🙂  การส่งหรือรับสัมผัส ในแต่ละวรรค ระวังให้ดีนะคะ  “คำสุภาพ” ต้องสัมผัสกับ “คำสุภาพ”นะคะ

คำุสุภาพ  หมายถึง คำที่ไม่มีรูปวรรณยุกต์ ค่ะ เช่น  คำว่า  เชวง กับ  เกรง ใช้ส่งรับสัมผัสกันได้
เพราะเป็นคำสุภาพ เนื่องจากไม่มีรูปวรรณยุกต์ทั้งคู่ค่ะ

ส่วน จาน กับ บ้าน  ส่งรับสัมผัสกันไม่ได้นะคะ เพราะ คำว่า จาน เป็นคำสุภาพ เนื่องจากไม่มีวรรณยุกต์ แต่คำว่า บ้าน ไม่เป็นคำสุภาพ นะคะ เพราะ มีรูปวรรณยุกต์ ค่ะ  เข้าใจนะคะ เด็ก ๆ 🙂

ถ้าเป็นคำมีรูปวรรณยุกต์ ก็ต้องมีรูปวรรณยุกต์ ค่ะ แต่ไม่จำเป็นต้องมีรูปวรรณยุกต์เดียวกันนะคะ
เช่น ย่อ กับ ฝ่อ
  (ในที่นี้บังเอิญเป็นรูปวรรณยุกต์เดียวกันค่ะ)

ถ้าเป็นคำประพันธ์ประเภทอื่น ไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงรูปวรรณยุกต์นะคะ
ยึดแต่ เสียงสระ และเสียงตัวสะกด เท่านั้น ค่ะ อย่าสับสน นะคะ 🙂

ตอนจบของร่ายสุภาพ  ฺจะจบด้วย โคลงสองสุภาพ ซึ่ง มีฉันทลักษณ์ ดังนี้ ค่ะ 🙂

ตัวอย่าง โคลงสองสุภาพ ค่ะ  เถลิงพระเกียรติคู่ฟ้า   ลือตรลบแหล่งหล้า   โลกล้วนสดุดี

อย่าลืม ร้อยสัมผัส ระหว่าง ร่าย กับ โคลงสองสุภาพ ที่เรียกว่า การเข้าลิลิต ด้วยนะคะ 🙂

ดูตัวอย่าง นะคะ 🙂 ในที่นี้ คำว่า กล้า กับ ฟ้า  เป็น คำร้อยสัมผัส ร่ายกับโคลง ที่เรียกว่า การเข้าลิลิต ค่ะ

เพียงพกแผ่นฟากฟ้า  หล้าหล่มเลื่องชัยเชวง  เกรงพระเกียรติระย่อ  ฝ่อใจห้าวบ่มิหาญ  ลาญใจแกล้วบมิกล้า  

เถลิงพระเกียรติฟุ้งฟ้า   ลือตรลบแหล่งหล้า   โลกล้วนสดุดี

              ( ลิลิตตะเลงพ่าย  สมเด็จพระมหาสมณเจ้า  กรมพระปรมานุชิตชิโนรส )

เห็นไหมคะ ว่า   คำ ฟ้า กับ หล้า มีรูปวรรณยุกต์ทั้งคู่ จึงสัมผัสกันได้

คราวนี้ ขอให้ นักเรียน ฝึกแต่งร่ายสุภาพ ความยาว ๕ วรรค  จบด้วย โคลงสองสุภาพ นะคะ

สำนวนที่1

สำนวนที่2

สำนวนที่3

สำนวนที่4

สำนวนที่5

สำนวนที่6

สำนวนที่7

สำนวนที่8

สำนวนที่9

สำนวนที่10

สำนวนที่11

สำนวนที่12

สำนวนที่13

สำนวนที่14

สำนวนที่15

สำนวนที่16

สำนวนที่17

สำนวนที่18

สำนวนที่19

สำนวนที่20

สำนวนที่21

สำนวนที่22

สำนวนที่23

สำนวนที่24

สำนวนที่25

สำนวนที่26

สำนวนที่27

สำนวนที่28

สำนวนที่29

สำนวนที่30

สำนวนที่31

สำนวนที่32

สำนวนที่33

สำนวนที่34

สำนวนที่35

สำนวนที่36

สำนวนที่37

สำนวนที่38

สำนวนที่39

สำนวนที่40

สำนวนที่41

สำนวนที่42

สำนวนที่43

การปฏิบัติงาน  แบ่งกลุ่มวิเคราะห์ร่ายและอ่านบทความในเว็บบล็อคแล้วแสดงความเห็น